Mostrando entradas con la etiqueta Autor: Naciu i Riguilón. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta Autor: Naciu i Riguilón. Mostrar todas las entradas
miércoles, 2 de marzo de 2011
RETANDO A "JESUSÍN"
Para animar a “Jesusín” que siga aportando sus historietas en bable ucidental, a continuación os presento el cuento titulado “Cumu outrus tantus tsunes” de Naciu-i Riguilón que obtuvo el tercer premio en el Concurso Tsiterariu ”José María Flórez” de cuentus en bable ucidental, celebrado en Cangas del Narcea en el año 1982 y publicado por: ASOCIACIÓN CULTURAL “PINTOR LUIS ÁLVAREZ”
-Seguro que muchos de nosotros, de los que estuvimos internos en Corias, nos identificamos con la murnia vivida por la protagonista de este bonito y sentimental cuento-.
CUMU OUTRUS TANTUS TSUNES
Pa mí yera un tsunes cumu outru cualquiera.
Viniera d’Ouvieu a pasá el fin de semana a Cangas, ya güei tsunes tinía que turnare pa atsí pur custiones d’estudius.
Tsevantamus-nus abondu ceu, you ya amás miou harmanu. Ïbamus ire na sua amotu ya inda tiníamus que preparare muitas cousas.
Yá taba tou. Pusiemu-nus almorzare un pouquinín de tseite nuna iscudietsa cun dalgu de pan.
Tábamus falandu de lu que piensu fala-se en tous lus almuerzus: de lu que vei faé-se a lu tsargu el día, de lu que se fairá mañena ya outras cousas.
Sunou entós el timbre. Nun sei agora quién foi el que abriu… You asintau enfrente la puerta la cucina vi entrare una nena cuna cabeza gacha, lu que torgaba vere la sua cara, peru, ispueis d’auservá-la un ratadín pudía agüeira-se la sua espresión.
Itrás d’etsa introu un paisanu, que más tarde supe que se chamaba Xusé. La sua cara ya las suas manus ribichidas daban bona idega de que yera tsabrador. Outramiente na sua fala nutaba-se tamién que tinía que sere d’un pueblu altu ou muitu separtau de las carreteras grandes, pus cuasi tou lu que falaba, lu mesmu que la nena (ía cousa natural) falaba-lu n’asturianu.
Lus sous güechus reflexaban tula sabiduría pupular, lu mesmu que tul verde de lus praus ya tierras que trabachaba ya la grandura las suas muntanas. Alvertía-se n’el la espontanidá ya sinceridá de la xente de lus pueblus.
Yera del Vatse, un tsugar que s’atoupaba darriba la Riegla.
Un tsugarín cun siete casas que tan cuasi na caramietsa la muntana, un pueblu cumu outrus tantus pueblus de Cangas. Un pueblu que nun tién escuela, onde lus rapazucus cuandu tses chega el tiempu de sere esculinus tienin que andare tres quilómetrus pa atoupare la escuela que más cerca tses queda, ou baxare a Cangas a la del Regueirón ya tare atsí tula semana.
La rapacina yera de pelu mouro cumu el carbón., de güechus grandes ya achinaus, narices chatas ya cara redonda. A l’entrare abangou-se nuna banqueta xuntu la cucina, d’óu nun se muvía, precurandu que el sou tíu touviera siempre al sou empar.
Incumincipiou entós el tsabor de mía madre ya mía harmana; falaban cun etsa, intrugaban-tse, sacaban-tse inreus ya enseñaban-tse tsibrus cun muitus dibuxus. Peru, pur muitas muxigainas que ste faían nun yeran quién a sacá-la de la sua murnia.
D’atsí a un poucu dixu Xusé:
-Tengu que ir faere unus ricaus ya mercare dalgunas cousas. Tornu disiguida.
La nena tsevantou entós la tiesta ya amirou pal sou tíu. Nun dixu cousa, pero na sua mirada había daquei. Nun sei lu que a la rapacina tse pasaba pula cabeza, peru, dientru la sua inocencia sabía que cumu outrus tantus tsunes iba quedare atsí una tsarga selmana, esperandu cumu las ánimas que el vienres torne el sou tíu pur etsa.
Una selmana n’outra casa que nun yera la d’etsa.
Tsonxe la sua mama, de la sua Boba (la abuela), de Xusé, de la sua familia ya tsonxe del Vatse.
Tsonxe la Pastora, la Marietsa, ya del sou perrín Timi.
Tsonxe de tous aquetsus que cumpartienun cun etsa lus poucus anus de la sua vida.
Nus sous güechus vía-se la murnia, la suledá.
Dalgunas veces tsevantaba la tiesta ya amiraba pa nós. Tsou, turnaba baxá-la ya nun gurgutaba cousa.
You, asentau onde taba, amiraba la escena sin sabere lu que faere. Dientru i mí mitíu-se una fonda murnia que inda güei nun fói a sacá-la.
Cuandu mía madre tse intrugaba si nun quiría quedare atsí cun nós etsa, cunus güechus dalgu muchaus contestaba-tse:
-Non. You marchu outra vé. Vou pal Vatse. Vién Xusé agora a buscá-me, foi faere unus ricaus, peru vién disiguida ya marchamos outra vé pal Vatse.
Las güechadas cruciaban-se entre el miou harmanu ya you, tornandu ascape outra vé pa escontra la nena. Peru el tiempu pasaba ya nós tiníamus que marchare; tsevantemu-nus, cuchimus lus bártulos, peru antes de marchare nun pudiemus reprimire una pustreira güechada.
Etsa nin siquiera amirou pa nós. Si nun fora que tinía lus güechus dalgu inxugaus, disiguru que netsus viríamus EL VATSE.
Yá camín d’Uvieu na mía tiesta inda sunaba la amurniada voz de la nena:
-Vién Xusé agora busca-me.
-Vién Xusé agora busca-me.
Suscribirse a:
Entradas (Atom)
